Kennis verdiepen

Het is belangrijk tijd vrij te maken om op een hoger niveau in te gaan op de leerstof.

Om leerstof te kunnen beheersen, moeten leerlingen de mogelijkheid en begeleiding krijgen hun leren te verdiepen en het onderwerp op hoger niveau te onderzoeken. Verdiepen is echter niet hetzelfde als oefenen en het is zeker niet gebaseerd op herhalen!

 

Niet alle kennis verdiepen

Niet alle leerstof hoeft verdiept te worden. Het gaat om het uitdiepen en begrijpen van de leerstof.

 

Activiteiten

Het verdiepingsproces bestaat uit activiteiten waarbij leerlingen

  • nadenken om te begrijpen door
    • samenvatten
    • categoriseren
    • perspectief nemen
    • toepassing
  • meer details kunnen vinden
  • analyseren (begrijpen waarom welke informatie van belang is)
  • toepassingen kunnen bedenken voor het geleerde.

 

Hoger niveau leren

Jensen geeft aan in Krachtig onderwijzen (2012) dat simpel leren leidt tot minder verbindingen en minder vertakkingen in de hersenen. Bij hoger niveau leren worden er meer en langere dendrieten gevormd in de hersenen, met meer uitsteeksels om verbindingen te leggen.

Het verdiepen van leerstof kost tijd: u moet het demonstreren, leerlingen moeten erover kunnen praten en u moet hier kaders voor bieden.

 

5 Strategieën voor verdieping

Er zijn wel honderden strategieen mogelijk om leerstof te verdiepen. Hieronder staan er 5 die makkelijk te gebruiken zijn.

  1. diepgaande gesprekken & samenvatten
  2. wederkerig onderwijs (reciprocal teaching)
  3. door leerlingen bedachte vragen
  4. tijd voor vragen & antwoorden
  5. non-verbale representaties

Bij handelen lichten we diepgaande gesprekken & samenvattingen toe. Non-verbale representaties bespreken we binnen een apart thema in deze website.

Diepgaande gesprekken & samenvattingen

Achtergrondinformatie

Zorg dat leerlingen echt praten over de leerstof. Dit kan door hen opdrachten te geven waarin zij:

  • argumenteren
  • doordenken
  • vragen stellen
  • herformuleren
  • eerder geleerde opnieuw oproepen

Op deze manier gaan zij de diepte in. Geef uw leerlingen de mogelijkheid details te ontdekken in informatie door bijvoorbeeld categorieen te laten benoemen en te kijken naar overeenkomsten en verschillen in informatie. Leerlingen kunnen deze het beste zelf bedenken. Op deze manier duiken zij en niet u diep in de leerstof om een categorie indeling te maken. En degene die diep in de stof duikt, leert het meest!

Om tot een dieper begrip van de stof te komen, is samenhang en betekenis nodig. hierbij is het handig leerlingen samen de leestof te ltane analyseren, naar toepassingsmopgekheden te laten zoeken, conclusies te trekken en problemen op te lossen. Zo ontstaat al werkend een mentaal model (beeld van de stof in het hoofd) bij de leerlingen, van waaruit zij kritisch kunnen denken en praten over de informatie.

 

Concreet in de klas

Bij heel veel leerdoelen kunt u leerlingen aan het werk zetten met activitetien om informatie te categoriseren. Denk bijvoorbeeld aan het categoriseren van dieren (huisdieren, wilde dieren, boerderij dieren etc of landdieren, zeedieren, luchtdieren).

Nog een voorbeeld. Stel u heeft als doel dat de leerlingen weten wat gezonde tussendoortjes zijn. Dan kunt u de leerlingen hier het een en ander over vertellen. Vervolgens gaat u echter de kennis verdiepen en laat u leerlingen bijvoorbeeld categorieen maken van het eten dat de leerlingen meegenomen hebben. Dit kan een verdeling in twee categorieen zijn: gezond en ongezond. U kunt er ook voor kiezen leerlingen zelf categorieen te laten bedenken. Op deze manier stimuleert u hen om nog dieper na te denken.

Categoriseren van de pauzehap

Categoriseren van de pauzehap

Kennis Verdiepen

 

Ga eens na in hoeverre leerlingen in uw klas de tijd krijgen hun kennis te verdiepen…

Hoe vaak zijn leerlingen bezig met opdrachten om gericht hun kennis te verdiepen door bijvoorbeeld:

0     beargumenteren van hun antwoorden

0     alleen of met elkaar doordenken over de leerstof

0     vragen stellen over de leerstof

0     kennis uit de leerstof in eigen woorden weergeven

0     eerder geleerde kennis oproepen en combineren met de leerstof die centraal staat

0     kennis categoriseren in gegeven of eigen categorieën

0     kennis weergeven in afbeedlingen of bewegingen (non-verbale representaties)

En hoe kunt u bovenstaande activiteiten meer toepassen in uw lessen? Loop in gedachten uw lessen langs en bedenk waar u verdiepende strategieën toe kunt passen.